اثربخشی کربوکسی تراپی در درمان سلولیت زنان سالم: مطالعه مقدماتی

چکیده

مقدمه

سلولیت به تغییرات موج مانند و ظاهر نامنظم پوست اشاره دارد که بعد از دوران بلوغ در 80 تا 90 درصد زنان دیده می شود. درمان های متعددی مانند رژیم غذایی متعادل، فعالیت جسمانی، ماساژ، محصولات موضعی، فرکانس رادیویی، فراصوت درمانی و دیودهای نوری برای درمان این مشکل پیشنهاد شده است. دی اکسید کربن تراپی موسوم به کربوکسی تراپی به مصرف کربن دی اکسید با اهداف درمانی اشاره دارد. این تکنیک برای اولین بار در سال 1932 در فرانسه ابداع شده است و در ابتدا به صورت جلدی (از راه پوست) با آب داغ مملو از کربن و یا آب اشباع شده با کربن دی اکسید که مستقیما بر روی پوست بیمار قرار می گرفت اجرا می شد. این تکنیم برای درمان آرتروز و زخم ها استفاده میشد. نتایج چنان امیدوار کننده بود که باعث شد درمان های جدیدی ابداع شود. بعد از پیدایش فناوری های جدید، کاربرد این دیگر به صورت موضعی نبود و کربن دی اکسید به صورت مستقیم به بافت های زیرجلدی تزریق می شد که نتایج سریع تر و بهتری به دنبال داشت. مطالعات دیگر کارآیی کربوکسی تراپی را برای درمان چربی های موضعی نشان داده اند؛ این مطالعات گویای کاهش قابل توجه در کاهش دور شکم، ران و یا زانو هستند و همچنین به صورت بافت شناسی تاثیر نشت گاز را نشان داده اند که دارای تاثیر تجزیه کننده چربی است. در یک مطالعه، فرریا و همکاران نشان داده اند که تزریق درون پوستی کربن دی اکسید منجر به تغییر ساختار و بازسازی کلاژن می شود؛ در یک مطالعه دیگر آبرامو و همکاران نشان دادند که بعد از تزریق کنترل شده کربن دی اکسید، نشانه ای مبنی بر اتساع عروق و مویرگ ها مشاهده می شود که به تبع آن جریان خون محیطی افزایش یافته و دمای پوست در محل تزریق افزایش می یابد (به طور میانگین 3.48 درجه). سلولیت عمدتا در ناحیه سرین و ران ها مشاهده می شود؛ سبب شناسی آن چندعاملی بوده و بافت های پیچیده ای را درگیر می کند و درمان و ارزیابی آن مستلزم استفاده از روش های جدید است. طبق مطالعات پیشین، لیپولیز یا تجزیه چربی با کربوکسی تراپی در اثر افزایش دما و افرایش جریان خون موضعی رخ می دهد. با این حال مطالعات بالینی بیشتری با تکنیک های تحلیلی عالی برای اولویت بندی تاثیرات بر سلولیت مورد نیاز است.

هدف اصلی مطالعه خاضر بررسی کارآیی تزریق کنترل شده کربن دی اکسید در درمان سلولیت  در دو طرف کفل و پشت ران ها می باشد.

مواد و روش ها

این مطالعه با حضور 12 نفر آغاز و با 10 نفر به پایان رسید که میانگین سنی افراد 6.1±29 و شاخص توده بدنی (BMI) انها برابر باkg/m2  3.3±25.5 است. معیارهای ورود شامل زنان سالم، 35-20 سال، BMI<29.9 kg/m2، با دوره ماهانه عادی و منظم و وجود سلولیت در هر دو طرف کفل و پشت ران ها بود که بر اساس طبقه بندی سلولیت حاضر به صورت شدت 2 و شدت 3 دسته بندی می شود.

این مطالعه توسط کمیته اخلاقی پژوهش تایید شد: União das Instituições de Serviço, Ensino e Pesquisa – UNISEPE (CAAE: 02242112.9.0000.5490 و کلیه آزمودنی ها فرم رضایت نامه را امضا نمودند. درمان در آزمایشگاه بالینی مرکز آموزش و پرورش پیشرفته CEFAI (آمپارو، SP، برزیل) انجام شد. شرایط خروج داوطلبان عبارتنداز: درمان زیبایی، اجرای سایر روش های درمانی برای ناحیه سرین و ران ها به مدت بیش از 6 ماه و قبل از اغاز مطالعه حاضر؛ بارداری و یا زایمان اخیر (کمتر از 6 ماه)؛ ابتلا به بیماری های قلبی عروقی، اختلالات متابولیسم، مشکلات تنفس، سرکوب سیستم ایمنی، نارسایی کبد و کلیه و مشکلات پوستی در ناحیه مورد نظر برای درمان و یا ابتلا به دیابت شیرین. در روند سنجش وزن و قد، افراد با لباس زیر و بدون کفش بودند.

از قدسنج مکانیکی کلاسیک استفاده شد (مدل 110 CH؛ ولمی، برزیل). شاخص توده بدنی با استفاده از فرمول توده بدنی= وزن به کیلوگرم تقسیم بر محذور قد به متر (kg/m2) برآورد شد. درصد چربی بدن هر داوطلب با استفاده از بیودینامیک اندازه گیری شد (مدل 310 E, TBW, SP، برزیل).

کلیه داوطلبان دستورالعمل های لازم در مورد مراحل درمان و روش اجرا دریافت نمودند. پروتکل درمانی شامل هشت جلسه با فاصله 7 روز بود. ارزیابی ها قبل از اغاز درمان (خط پایه) و هفت روز بعد از اخرین جلسه درمانی انجام شد. زمان بین ارزیابی خط پایه و پس از درمان حدود 2.5 ماه بود. بعد از تحلیل ناحیه مورد نظر، ده نقطه برای تزریق CO2 انتخاب شد (چهار نقطه در باسن و شش نقطه در پشت ران) (شکل 1 الف). ناحیه تحت درمان به دقت بررسی شده و در خلال کلیه جلسات مورد نظارت مستمر قرار داشت. با استفاده از خودکار نقاط مربوطه جهت تزریق گاز کربن دی اکسید علامت گذاری شدند، این نقاط 12 سانتیمتر از هم فاصله داشتند. در هر نقطه مورد نظر 80 میلی لیتر گاز با سرعت جریان 80 میلی لیتر.دقیقه تزریق شد. سوزن با زوایه 45 درجه قرار گرفته (زاویه پایینی) و سوراخ زیرجلدی با عمق حدود 10 میلیمتر ایجاد شد (شکل 1ب).

شکل 1- الف- نقاط مربوط به تزریق کربن دی اکسید؛ ب- موقعیت و زاویه قرارگیری سوزن برای تزریق، به عمق حدودی 10 میلیمتر (30 G*1/2 اینچ اندازه سوزن)

بعد از تزریق گاز، پوست ناحیه درمان معاینه شد. تجهیزات مورد استفاده در این مطالعه شامل کربوکسی تراپی  Indústria Brasileira de Equipamentos Médicos EIRELI CARBOMESO MCURE و کربن دی اکسید پزشکی مربوط به شرکت صنعتی White Martins Gases (سائو پائولو، برزیل) بود. درجات سلولیت با بررسی بالینی پوست بیمار و تصاویر دیجیتالی استاندارد که با دوربین دیجیتالی در خط پایه و 7 روز بعد از درمان گرفته شده بودند تعیین شد (دوربین کانون EOS Rebel T3i، Canon US Inc., Melville, NY, USA). تصویر کلیه بیماران در سه وضعیت تهیه شد: نمای پشتی، نمای راست و نمای چپ. در این تصاویر از فاصله 1 متری بر ناحیه باسن فوکوس (تمرکز) شده بود و عضلات محل تصویربرداری شده آرام و بدون انقباض بود. هفت روز بعد از آخرین تزریق کربن دی اکسید، تصویر جدیدی اخذ شد. سپس این تصاویر همراه با معیار بررسی شدت سلولیت در اختیار یک ارزیاب مستقل قرار گرفت. مرحله شدت سلولیت بر اساس عرف و هنجار تعیین شد. نورنبرگ و مولر بر اساس وضعیت بالینی مراحل و درجات یا نمرات متفاوتی را برای شدت سلولیت پیشنهاد کرده است که از 0 (صفر) تا 3 (سه) متغیر است: 0=عدم تغییر در سطح پوست (بدون تغییرا